Το πλαίσιο εξουσίας του Βυζαντινού Αυτοκράτορα

Εικ. 1 Βύζαντας

Τον 7^ο π.Χ. αιώνα το μαντείο των Δελφών συμβούλευσε τους Μεγαρείς να αποικήσουν τη χώρα των τυφλών. Καθώς περνούσαν από ένα τριγωνικό ακρωτήρι στο Βόσπορο, θεώρησαν, ότι οι κάτοικοι της απέναντι Χαλκηδόνας ήταν οι τυφλοί, που ανέφερε το μαντείο, μια και αυτό το ακρωτήρι ήταν τόσο όμορφο, που μόνο κάποιοι τυφλοί δεν θα το επέλεγαν για τόπο εποικισμού. Σε αυτό το μικρό ακρωτήρι κτίστηκε το Βυζάντιο, όπου χίλια χρόνια μετά ο  Μεγάλος Κωνσταντίνος θα μετέφερε την πρωτεύουσα της πανίσχυρης ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Εικ.2 Μέγας Κωνσταντίνος

Ο Κωνσταντίνος ο Μέγας, που από το 321 μετατοπιζόταν σταδιακά προς τον Χριστιανισμό, μετέφερε την πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στην Κωνσταντινούπολη, γεγονός που εκτός από τις στρατηγικές ανάγκες που ικανοποιούσε, ήταν και η απαγκίστρωση της αυτοκρατορίας από το ειδωλολατρικό παρελθόν και η πρόσδεσή της σε μια νέα θρησκεία. Έτσι, αυτή η  πολυεθνοτική κοινότητα ενοποιήθηκε βασιζόμενη στη χριστιανική θρησκεία, αλλά και αργότερα την ελληνική γλώσσα.  Εδώ λοιπόν, στη νέα πόλη, πιστευόταν, ότι η Θεία πρόνοια συγκέντρωσε την ελληνική φιλοσοφία και γλώσσα, τη ρωμαϊκή διοίκηση, ισχύ και νομική παρακαταθήκη, υπό την σκέπη της χριστιανικής ηθικής, και σαν σύνολο, όλα αυτά, θα αποτελούσαν το εργαλείο διάδοσης της χριστιανικής αλήθειας.

Ιωάννης Βατάτζης - Η ανασύσταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας


Στα τέλη του 12ου αιώνα η Βυζαντινή αυτοκρατορία παρήκμαζε συνεχώς. Είχε την ατυχία να διοικείται από μια σειρά ακατάλληλων  αυτοκρατόρων. Τον Αλέξιο Β' (1180-83) που ανέβηκε στο θρόνο στα 11 του χρόνια διαδέχτηκε ο φιλόδοξος Ανδρόνικος Α' Κομνηνός (1083-85), ο οποίος αφού κατέλαβε την Κωνσταντινούπολη και σφάγιασε όλους τους Λατίνους της πόλης, ακόμα και γέρους, παιδιά και άρρωστους στα νοσοκομεία, δηλητηρίασε την Μητέρα του Αλέξιου, στραγγάλισε τον ίδιο και παντρεύτηκε την 12χρονη σύζυγό του Αγνή της Γαλλίας. Ο Ανδρόνικος συμπεριφερόταν με ιδιαίτερη βία κι έτσι, όταν η Θεσσαλονίκη έπεσε στα χέρια των Νορμανδών της Σικελίας υπό την ηγεσία του Ισαάκιου Β΄ Άγγελου, άρχισε η επανάσταση από την οποία ο Ανδρόνικος βρήκε φρικτό τέλος. Του έκοψαν το δεξί χέρι, του έβγαλαν το ένα μάτι και μετά από μερικές μέρες χωρίς τροφή και νερό τον παρέδωσαν στο πλήθος: "... τον ξυλοκόπησαν, τον λιθοβόλησαν, τον τρύπησαν με καρφιά, τον περιέλουσαν με ακαθαρσίες. Μια γυναίκα του δρόμου άδειασε πάνω στο κεφάλι του έναν κουβά με βραστό νερό..."

Αλέξιος Ε' Μούρτζουφλος

Ο Ισαάκιος (1185-95) δεν σκότωσε μόνο τον Ανδρόνικο αλλά και τους δύο γιους του. Η διαφθορά είχε γιγαντωθεί η αριστοκρατία γινόταν όλο και πιο καταπιεστική και ο ίδιος "πουλούσε τα κυβερνητικά αξιώματα σαν τα λαχανικά στην αγορά." Ο ίδιος τελικά μετά από 10 χρόνια στο θρόνο τυφλώθηκε από τον αδερφό του Αλέξιο Γ΄ Άγγελο (1195-1203) που έγινε αυτοκράτορας ως το 1203 όταν αναγκάστηκε σε φυγή από τα στρατεύματα των σταυροφόρων. Στη θέση του αυτοκράτορα αποκαταστάθηκε ο τυφλός Ισαάκιος μαζί με το 21χρονο γιο του Αλέξιο Γ' Άγγελο. 

Η κατάσταση είχε γίνει απελπιστική και ο Αλέξιος Ε΄ Μούρτζουφλος έκανε την απέλπιδα προσπάθεια σωτηρίας της αυτοκρατορίας καταλαμβάνοντας την εξουσία χωρίς όμως αποτέλεσμα μια και ήταν ήδη πολύ αργά. Η Κωνσταντινούπολη είχε πέσει στα χέρια των Σταυροφόρων και η επακόλουθη τριήμερη λεηλασία ήταν μακράν ότι πιο φρικώδες είχε ζήσει η ανθρωπότητα. Ο ίδιος ο Αλέξιος Ε'  απέδρασε όμως τελικά τυφλώθηκε, κι αφού περιπλανήθηκε σαν κοινός αλήτης, τελικά συνελήφθη κι εκτελέστηκε από τους σταυροφόρους.